Ropucha szara

Ropucha szara (Bufo bufo)

Ropucha szara, Bufo bufo (Linnaeus, 1758).

Systematyka

Królestwo Zwierzęta Animalia
Typ Strunowce Chordata
Gromada Płazy Amphibia
Rząd Płazy bezogonowe Anura
Rodzina Ropuchowate Bufonidae
Rodzaj   Bufo
Gatunek Ropucha szara Bufo bufo

Występowanie

Ropucha szara - Bufo bufo (Linnaeus, 1758)  jest spotykana niemal w całej Europie (z wyjątkiem Irlandii i pojedyńczych wysp na Morzu Śródziemnym), a także, chociaż mniej licznie, w zachodniej Azji i północnej Afryce. W Polsce jest powszechna w całym kraju z wyjątkiem gór; jednak w Europie południowej znajduje się ją nawet na wysokości powyżej 2000 metrów.

Opis

Ropucha szara jest dość dużym płazem i samice dorastają nawet powyżej 20 centymetrów W Polsce spotyka się częściej osobniki mierzące około 15 cm. Samce są znacznie mniejsze, ok. 9-10 cm. Ropuchy szare mogą być mylone z o wiele rzadziej spotykanym gatunkiem, ropuchą paskówką - Epidalea calamita (Laurenti 1768).

Żywi się głównie owadami, na które poluje pod osłoną nocy. W skład diety ropuchy szarej wchodzą głównie dżdżownice, koniki polne, pająki, czasami ślimaki, a nawet stonka ziemniaczana.

Ropucha szara najwcześniej ze wszystkich polskich płazów rozpoczyna wiosenne wędrówki; jest też chyba najbardziej przywiązana do konkretnego zbiornika wodnego, który potrafi odnaleźć z odległości wielu kilometrów. Pierwsze przybywają do niego samce i pozostają w zbiorniku nawet miesiąc. W tym czasie stopniowo docierają też samice, jednak tylko na 3-5 dni i natychmiast po złożeniu skrzeku w postaci dwóch sznurów złożonych z kilku tysięcy jajeczek opuszczają wodę. Podczas poszukiwania partnera ropucha szara nie zmienia ubarwienia, ale jej kolory stają się intensywniejsze i bardziej kontrastowe.

To przywiązanie ropuchy do rodzinnego stawu jest powodem prawdziwej hekatomby, jaka co roku dwukrotnie odbywa się na naszych drogach. Pierwsza ma miejsce wczesną wiosną, kiedy dorosłe płazy wracają w celach rozrodczych i próbują przedostać się przez dzielące je od wody ulice, gromadnie ginąc pod kołami samochodów. Druga następuje w czerwcu, kiedy młode ropuszki udają się na swoją pierwszą wędrówkę. Oprócz pojazdów na odkrytym terenie zagrażają im wtedy większe owady, pająki i ptaki.

Te ropuchy, które przetrwają, wrócą do wody dopiero za 4-6 lat, po osiągnięciu dojrzałości.

Ciekawostki dotyczące ropuchy szarej

W odróżnieniu od żab, ropucha szara nie bardzo lubi skakać i tego sposobu poruszania się używa tylko w sytuacjach zagrożenia. Znacznie chętniej po prostu powoli kroczy  na swoich krótkich łapkach.

Podczas wędrówek ropuchy szare kierują się zmysłem magnetycznym i węchem. Wzrok służy im tylko do podejmowania doraźnych decyzji o ominięciu przeszkód i nawet niewidome ropuchy doskonale orientują się w otoczeniu.

W sezonie rozrodczym ropucha w ogóle nie pobiera pożywienia. Po opuszczeniu wody wygłodzone płazy polują również w dzień. Jest na tyle dużym zwierzęciem, że jej łupem czasami padają nawet drobne gryzonie i pisklęta.

Parotydy, czyli brodawki umieszczone tuż za oczami ropuchy, wydzielają trucizny zwane bufotoksynami. Wśród nich jest bufotenina, alkaloid o działaniu halucynogennym, oraz bufogenina, substancja kardioaktywna, tj. wpływająca na działanie serca i układu krwionośnego. Kontakt ze skórą ropuchy szarej kończy się dla człowieka najwyżej lekkim podrażnieniem, ale dla drobnych zwierząt potrafi być fatalny w skutkach.

Największym wrogiem ropuchy szarej (oczywiście nie licząc człowieka) jest zaskroniec, zupełnie niewrażliwy na bufotoksyny. Przed zaskrońcami ropucha może próbować bronić się tylko podnosząc się na nogach i próbując "zrobić się większa". Zdarza się, że taka taktyka przynosi efekt.

Zagrożenia

Jak wszystkie płazy, ropucha szara jest objęta w Polsce ścisłą ochroną gatunkową. Największym zagrożeniem jest degradacja przez człowieka jej terenów rozrodczych: podmokłych terenów i płytkich, naturalnych zbiorników wodnych.

Być może zainteresuje Cię również:
  • Żaba śmieszka
    piątek, 25. mrz. 2011

    Żaba śmieszka jest największą spośród europejskich żabowatych (Ranidae). Należy do nielicznych polskich gatunków, które odpowiadają popularnym stereotypom na temat żab: przez cały rok zamieszkują w w wodzie lub nad jej brzegiem.

  • Żaba moczarowa
    czwartek, 24. mrz. 2011

    Żaba moczarowa, Rana arvalis (Nilsson, 1842) występuje w większej części Euroazji w krajach o klimacie umiarkowanym i chłodnym. W Europie nie spotyka się jej na północy Skandynawii, na Wyspach Brytyjskich oraz w Hiszpanii, Portugalii, Włoszech, Grecji, Szwajcarii. Wschodnia granica zasięgu występowania dochodzi aż do Chin, gdzie uważa się R. arvalis za gatunek zagrożony wyginięciem.

  • Najgłośniejsze zwierzęta Europy?
    poniedziałek, 17. st. 2011

    Ten, kto choć raz słyszał godowe wołanie rzekotek nie pomyli go z żadnym innym dźwiękiem. Słychać je doskonale nawet z odległości kilometra. To niemal nie do uwierzenia, jak głośny dźwięk potrafią wydać te maleńkie zwierzęta.

  • Wiosenne safari
    poniedziałek, 21. mrz. 2011

    Ilekroć pokazuję zdjęcia błękitnych żab moczarowych (Rana arvalis), zawsze spotykam się z niedowierzaniem, że takie kolorowe zwierzęta mieszkają w naszym kraju. Jakoś przyzwyczailiśmy się myśleć, że ta prawdziwa i warta ochrony przyroda jest tylko w miejscach tak egzotycznych jak Afryka czy Ameryka Południowa. Ale to tylko kolejny dowód na to, że zapatrzeni w innych nie spoglądamy pod własne nogi.

  • Rzekotkowy Staw przed dewastacją
    niedziela, 29. mrz. 2009

    W Polsce żyje 18 gatunków płazów. Wszystkie są objęte ścisłą ochroną gatunkową. W warszawskim Rzekotkowym Stawie odbywało gody aż 12 z nich. Niestety zimą 2008/2009 pod pretekstem budowy parku zniszczono niemal wszystkie miejsca, w których rozmnażały się płazy i wycięto drzewa na których żyły rzekotki...